پسماندهای پزشکی؛ چرا مدیریت صحیح آنها اهمیت دارد؟
پسماند پزشکی چیست؟
پسماندهای پزشکی به تمامی مواد زائد تولیدشده در بیمارستانها، مراکز درمانی، درمانگاهها، آزمایشگاههای تشخیص طبی، مراکز بهداشتی و سایر مراکز ارائهدهنده خدمات سلامت گفته میشود. این پسماندها در صورت مدیریت نادرست، میتوانند سلامت کارکنان، بیماران، شهروندان و محیطزیست را به خطر بیندازند. به همین دلیل، تفکیک، جمعآوری، حمل، بیخطرسازی و دفع اصولی این پسماندها از مهمترین ارکان مدیریت ایمنی در مراکز درمانی محسوب می شود.
پسماندهای پزشکی چگونه طبقهبندی می شوند؟
پسماندهای تولیدشده در مراکز درمانی به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
الف. پسماند عادی (شبهخانگی): این دسته از پسماندها مشابه زبالههای خانگی هستند و معمولاً خطر عفونی یا شیمیایی ندارند. نمونههایی از آن عبارتاند از: کاغذ و مقوا، بستهبندیهای تمیز، باقیمانده مواد غذایی، سایر زبالههای غیرآلوده
ب. پسماندهای پزشکی ویژه: این گروه شامل پسماندهایی است که به دلیل داشتن ویژگیهای خطرناک، نیازمند مدیریت ویژه هستند. این ویژگیها میتواند شامل بیماریزایی، سمیت، قابلیت اشتعال یا انفجار، خورندگی و سایر خطرات باشد.
مدیریت صحیح این پسماندها نقش مهمی در پیشگیری از انتقال عفونت، آسیب به کارکنان و آلودگی محیطزیست دارد.
چهار گروه اصلی پسماندهای پزشکی ویژه
۱. پسماندهای عفونی: پسماندهایی که با خون، ترشحات بدن یا عوامل بیماریزا آلوده شدهاند؛ مانند گاز، پانسمان، دستکش و سایر وسایل آلوده.
۲. پسماندهای تیز و برنده: وسایلی مانند سرسوزن، تیغ جراحی، لانست، تیغ جراحی و شیشههای شکسته که علاوه بر ایجاد جراحت، میتوانند موجب انتقال بیماریهای عفونی شوند.
۳. پسماندهای شیمیایی و دارویی: شامل داروهای تاریخگذشته یا بلااستفاده، مواد ضدعفونیکننده، مواد شیمیایی آزمایشگاهی، حلالها و سایر ترکیبات شیمیایی که در صورت دفع نامناسب، سلامت انسان و محیطزیست را تهدید میکنند.
4. پسماندهای عادی: پسماندهایی که فاقد آلودگی یا ویژگی خطرناک هستند و میتوانند همانند زبالههای شهری مدیریت شوند.
چرا تفکیک پسماندهای پزشکی از مبدأ اهمیت دارد؟
تفکیک صحیح پسماندها در همان محل تولید باعث میشود
- خطر انتقال عفونت کاهش یابد.
- از آسیب ناشی از اجسام تیز و برنده جلوگیری شود.
- هزینههای بیخطرسازی و دفع کاهش پیدا کند.
- از آلودگی خاک، آب و محیطزیست جلوگیری شود.
- ایمنی کارکنان خدمات، پرستاران، پزشکان و بیماران افزایش یابد.
مدیریت صحیح پسماندهای پزشکی تنها یک الزام قانونی نیست، بلکه بخشی از مسئولیت حرفهای همه کارکنان نظام سلامت در حفظ سلامت جامعه و محیطزیست است. رعایت اصول تفکیک، جمعآوری و دفع صحیح پسماندها، گامی مؤثر در پیشگیری از انتشار عفونتها و ارتقای ایمنی بیمارستان محسوب میشود.
رفرنس: ضوابط و روشهای مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی و پسماندهای وابسته مصوب 19/12/1386
تهیه کننده: دکتر سودا فلاح
ارسال نظر